Ardeşen

Ardeşen, uzun yıllar boyunca Roma ve Bizans İmparatorluklarının yönetimi altında kalmıştır. Daha sonraları Trabzon Rum Pontus İmparatorluğu bölgede hakimiyet kurmuştur. 1461’de İmparatorluğun yıkılması ile bir süre özerk kalmış, daha sonra Osmanlıya bağlanmıştır. Osmanlı Rus Savaşında işgale uğrayan ilçe, 1918 yılında işgalden kurtulmuştur. 1 Mart 1953 yılında da ilçe olmuştur.

Ardeşen, doğusunda Fındıklı, batısında Pazar, güneyinde Kaçkar dağları ve Çamlıhemşin, kuzeyinde Karadeniz’le çevrili, Rize’ye 45 km uzaklıkta olan bir sahil ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 743 km² ’dir.

Rivayete göre Ardeşen adını, Osmanlı tahtına çıkmak isteyen Yavuz Sultan Selim’den almıştır. Trabzon sancak beyi iken, bu amacını gerçekleştirmek için Kepa sancak beyi olan oğlundan yardım almak ister. Bölgeden geçerken Fırtına Deresi mevkiinde ağaç parçaları görür, yanındakiler bu yörede kimsenin yaşamadığını belirtirler. Yavuz Sultan Selim de deredeki ağaç parçalarını göstererek “Bu belde tenha değil, bakın dere yonga taşıyor. Bu yörenin ardı şendir demiştir.” Ardışen sözcüğü zamanla değişerek Ardeşen olmuştur.

İlçe nüfusu 58.499’dur. Ardeşene bağlı olan 1 belde, 22 mahalle ve 38 köy bulunmaktadır.

Ardeşen’de tarihi eser olarak cami, kilise, kemer köprü ve ev örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca Seslikaya Köyü’nde bulunan Süleyman Dede (Efendi) Türbesi (1890) de önemli tarihi eserlerdendir.

Ardeşen, son zamanlarda bölgedeki gelişen turizm hareketiyle birlikte yayla turizmiyle de ön plana çıkmaya başlamıştır.

İlçenin en önemli akarsuları Fırtına deresi, Yeniyol deresi, Dolana Çay ve Konak Deresidir.

Ardeşen’de halkın en önemli geçim kaynağı çaydır. Bunun dışında arıcılık ve balıkçılık, son yıllar da bölgede yetiştirilmeye başlanan kivi üretimi de yapılmaktadır.

Çamlıhemşin

Pazar, Ardeşen, Çayeli, Hemşin, İspir, İkizdere ve Yusufeli ilçeleri ile sınırları olan Çamlıhemşin, iç bölgede yer alan ilçelerden biridir. Çamlıhemşin’in yüzölçümü 88km² ’dir.

Eski adı “Viçealtı” olan ilçe, daha sonraları Çamlıca adını almış en son olarak da Çamlıhemşin adını alarak 1957 yılında ilçe olmuştur. İlçenin nüfusu 8.206’dır. Çamlıhemşin ilçesine bağlı 6 mahalle ve 27 köy bulunmaktadır.

Rize ilinin turizm potansiyeli en yüksek olan ilçesidir. Gerek doğal güzellikleri gerek tarihi dokusuyla ilgi çekmektedir. İlçenin önemli tarihi eserleri Zil Kale, Kale-i Bala, taş kemer köprüler, camiler ve konaklardır.

İlçede yer alan Ayder yaylasında her yaz Kültür ve Doğa Festivali düzenlenmektedir. Fırtına Deresinde rafting yapılmakta, ayrıca kışın Ayder yaylasında, dağlarda heliksi yapılmaktadır.

Çayeli

Antik dönemlerden beri iskan gören Çayeli, Roma ve Trabzon Rum Pontus İmparatorluğu hakimiyetlerinden sonra, 1461’de Osmanlı topraklarına katıldı. Rus işgaline uğrayan bölge 1918 ‘de işgalden kurtulmuştur.

Eski adı Mapavri olan ilçe, daha sonraları Çaybaşı adını alarak 1944’de ilçe olmuştur. Tekrar ismi değiştirilerek Çayeli olmuştur. Güneyinde Çamlıhemşin ve İkizdere, doğuda Pazar, batıda Rize merkez ve kuzeyde Karadeniz’le sınırdır. İlçe, il merkezine 18km mesafededir. Yüzölçümü 473 km² ’dir. Nüfus itibari ile Rize’nin en büyük ilçesidir. Nüfusu 56.203 dür. İlçeye bağlı iki belde, 53 köy ve 33 mahalle bulunmaktadır.

İlçe’de tarihi eser olarak kemer köprü, anıt ağaç ve camiler bulunmaktadır.

İlçe ekonomisi çay üretimine dayanır.

Derepazarı

Rize’ ye 10 km mesafede, deniz kenarında kurulu bir ilçedir. Yaz aylarında sosyal hayat canlanmakta ve nüfusu kış aylarına göre daha kalabalık olmaktadır. İlçenin sahili denize girmeye elverişlidir.

İlçeye bağlı 11 köy bulunmaktadır. Son yapılan nüfus sayımına göre nüfusu 10.239 dur. Çay, ilçe ekonomisinin en önemli ürünüdür.

Fındıklı

Eski adı Viçe olan ilçe, doğusunda Arhavi, batısında Ardeşen, Güneyinde Yusufeli ilçeleri ve kuzeyinde ise Karadeniz ile çevrilidir. Yüzölçümü 409 km² ’dir. İlçede 22 köy ve 8 mahalle bulunmaktadır. Nüfusu 16740’tır.

Fındıklı’da iki büyük dere vardır. Bunlar, Çağlayan ve Arılı dereleridir.

İlçede Rize ilinin en güzel sivil mimari örneklerinden olan konaklar yer almaktadır. Ayrıca tarihi eser olarak cami, kemer köprü ve mezarlıklar bulunmaktadır.
Yöre halkının geçim kaynağı, başta çay ve fındık olmak üzere kısmen narenciye, meyvecilik, su ürünleri, arıcılık ve hayvancılıktır.

Güneysu

Doğudan Çayeli, Batıdan İkizdere, Kuzeyden Rize merkez ve Güneyden Erzurum ile (Kaçkar Dağları) ile çevrilidir. Güneysu İlçesi, Karos Dağı’nın güneyinde, Kıble Dağı ve Ayane Tepelerinin eteğinde kurulmuştur. İlçenin yüzölçümü 107km² ’dir. Rize’nin iç kesiminde yer alan ilçelerden birisidir. Rize merkeze 15 Km. uzaklıktadır. 1987 yılında ilçe olmuştur. Güneysu İlçesinin eski adı Potomya’dır. Bu adı, ilçenin içinden geçen ve Salarha Deresi ile birleşerek Taşlıdere mevkiinden Karadeniz’e akan Potomya Deresi’nden almıştır.

İlçenin nüfusu 16552’dir. Güneysu’ya bağlı 22 köy bulunmaktadır.

Tarihi eser olarak cami ve mezarlar bulunmaktadır.

Hemşin

Rize’nin eski yerleşim yerlerinden olan Hemşin 19.08.1991 tarihinde ilçe olmuştur. Denizden 18 km içerdedir. Çayeli, Çamlıhemşin ve Pazar ilçeleriyle komşudur. Rize ilinin en küçük ilçelerindendir. Rize’ye olan uzaklığı 57 km. dir. Yüzölçümü yaklaşık olarak 120 km² dir. İlçeye bağlı 4 mahalle ve 8 köy vardır. Nüfusu son yapılan sayıma göre 4.435’dir.

Tarihi eser olarak, Hemşin deresi üzerine yapılmış tarihi kemer köprüler yer almaktadır.

İkizdere

İkizdere’de yerleşme M.Ö. 3000 yıllarına kadar dayanmaktadır. 1463 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir.

İkizdere ilçe merkezi, sarp ve derin dağların birleştiği bir vadide kurulmuştur. Çamlık ve Cimil derelerinin birleştiği noktada kurulan ilçe merkezi, adını bu iki dereden almıştır.

Trabzon, İspir, Çamlıhemşin, Kalkandere, Çayeli ve Rize Merkez ile komşudur. 1952 yılında ilçe olmuştur.

İlçenin yüzölçümü 898 km²dir. Rize merkeze 54 km uzaklıktadır. İlçeye bağlı 1 kasaba, 12 mahalle ve 28 köy bulunmaktadır. İlçe nüfusu 15.295’dir.

İkizdere de tarihi kemer köprüler, camiler ve evler yer almaktadır.

Doğu Karadeniz Bölgesinde, yaylaları ile tanınmış bir ilçedir. Bunlar arsında ünlü Anzer ballarının yapıldığı Anzer Yaylası, Çağrankaya ve Ovit yaylaları örnek olarak verilebilir.

İyidere

Eski adı ‘Aspet’ olan İlçe merkezi, Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra bucak olarak yapılandırılmıştır. 1990 yılında ilçe olmuştur. İyidere çayından dolayı da bu ismi almıştır. İlçe 8 mahalle ve 7 köyden oluşmaktadır.

İlçemizin yüzölçümü yaklaşık 25 km²’dir. Doğusunda Derepazarı, batısında Of, güneyinde Kalkandere ve kuzeyinde Karadeniz ile çevrilidir. Rize İl merkezine 14 km mesafededir.

En son yapılan genel nüfus sayımı sonuçlarına göre merkez nüfusu 5466, köylerin nüfusu 4608 olup, toplam 10074 nüfusa sahiptir.

Turizm açısından ilçenin en önemli değeri İyidere plajıdır. Ayrıca Yalıköy Mahallesi, Köşklü Köyü ve Denizgören Köyü’nde bulunan taş kemer köprüler tarihi nitelikte olup, turizm amaçlı görülebilecek değerlerimizdendir. Ayrıca ilimizde sıkça rastlanan su değirmenlerine ilçemizde de rastlamak mümkündür.

Kalkandere

İlçenin eski adı Karadere’dir. Daha sonraları Kalkandere’ye dönüştürülmüştür. 1957 yılında ilçe yapılmıştır.

Rize ilinin batısında yer alan ilçe, Rize merkez, İyidere, İkizdere ve Trabzon’un Of ilçeleriyle çevrilidir. Yüzölçümü 95 km²dir. İlçeye bağlı 1 belde ve 21 köy bulunmaktadır.

İlçe nüfusu 19.131’dir.

Pazar

Eski adı Athena olan Pazar, M.Ö 64 yılında Pompeius tarafından kurulmuştur. Atina olan ilçenin adı 1928’de değiştirilmiş, Pazar yapılmıştır.

İlçe, doğusunda Ardeşen, batısında Çayeli, güneyinde Çamlıhemşin ile Hemşin, kuzeyinde ise Karadeniz ile çevrilidir. İl merkezine 38 km mesafededir.

Yüzölçümü 315 km²dir. Nüfusu 32.215’dir. İlçeye bağlı 1 belediye, 10 mahalle ve 50 köy bulunmaktadır.

İlçedeki akarsular Hemşin deresi, Bodasari, Melyat ve Hanarsu’dur. Önemli tarihi kalıntılar ise Kız Kalesi ve Cıha kalesidir.